Badania laboratoryjne
mają na celu ustalenie pierwotnej techniki wykonania dzieła i ewentualnych późniejszych przemalowań poprzez badania stratygraficzne, identyfikację pigmentów i spoiw. Stanowią podstawę do datowania i autentyfikacji dzieł sztuki.
Najważniejsze w procesie badawczym jest sformułowanie pytania, na które badacz ma odpowiedzieć. Taka informacja pozwala na dobór odpowiednich technik badawczych. Najczęściej konieczne jest zastosowanie kilku metod, które w połączeniu pozwalają na uzyskanie wiarygodnego wyniku.
Punktem wyjścia dla wyceny badania jest określenie potrzeb klienta. W celu przygotowania oferty prosimy o wypełnienie formularza.
Akademia Zamojska. Przekrój warstw malarskich.
BADANIE STRATYGRAFII WARSTW MALARSKICH
jest podstawowym badaniem pozwalającym na zrozumienie oryginalnej techniki malarskiej oraz prześledzenie historii obiektu poprzez analizę układu warstw.
Do wykonania stratygrafii wykorzystywany jest mały fragment malowidła (minimalna wielkość próbki – 0,2 mm; zalecana – 2 mm). Wielkość i jakość próbki ma bezpośredni wpływ na jakość badania.
Preparatyka próbki dobierana jest indywidualnie w zależności od rodzaju materiału i planowanych dalszych badań.
Pod oryginalną warstwą malarską żółtą widoczny jest płatek metalu. Malowidło zostało wykonane na podłożu pokrytym szlagmetalem imitującym złoto.
Obserwacje przekrojów próbek prowadzone są pod mikroskopami optycznymi i elektronowymi przy różnych powiększeniach.
Standardowe powiększenia stosowane przy obserwacji próbki w mikroskopie optycznym z zastosowaniem światła odbitego to od 100 do 400 razy. Pozwala to na obejrzenie gruboziarnistych pigmentów, takich jak malachit czy azuryt (o średniej wielkości od 10 do 40 μm).
Próbka przedstawia mieszaninę ostrokrawędzistego azurytu i kulistego malachitu.
IDENTYFIKACJA PIGMENTÓW
stanowi podstawę do datowania warstw malarskich. Pigmenty identyfikujemy stosując techniki podstawowe, tj. mikroskopię optyczną, reakcje charakterystyczne oraz mikroskopię elektronową z detektorem EDS. Czasem konieczne jest sięgnięcie po bardziej zaawansowane techniki: spektroskopię w podczerwieni, spektroskopię ramanowską, dyfrakcję rentgenowską, mikroskopię elektronową z detektorem WDS.
Ultramaryna syntetyczna w świetle przechodzącym.
Ultramaryna naturalna w świetle przechodzącym.
Obserwacja pigmentów pod mikroskopem optycznym do światła przechodzącego
W tego rodzaju badaniu wykorzystuje się próbkę sproszkowaną. Obserwację pigmentów prowadzi się przy użyciu mikroskopu optycznego do światła przechodzącego i spolaryzowanego, który pozwala na maksymalne powiększenie do 1000 razy. Dzięki temu obserwowane mogą być pigmenty o minimalnym rozmiarze ziaren do 0,5 μm, takie jak np. biel ołowiowa.
Minia w świetle przechodzącym.
Charakterystyczne świecenie minii w świetle przechodzącym spolaryzowanym.
Analiza próbki pod mikroskopem elektronowym skaningowym (SEM) z detektorem EDS
Pigmenty o wielkości ziaren mniejszej niż 0,5 μm (np. biel tytanowa, czerwień kadmowa) mogą być obserwowane jedynie pod mikroskopami elektronowymi, które pozwalają na powiększenia nawet do kilkuset tysięcy razy.
Mikroskopy elektronowe sprzężone z detektorami (EDS, WDS) pozwalają dodatkowo uzyskać informacje na temat składu pierwiastkowego obserwowanego ziarna.
Przekrój poprzeczny próbki WB4. Fotografia w świetle odbitym. Wyodrębniono 5 warstw technologicznych
z jednej fazy chronologicznej.
Obraz fragmentu próbki w świetle elektronów odbitych wraz z widmem EDS pokazującym skład pierwiastkowy kulistego ziarna.
Analiza widm EDS.
BADANIE SPOIW
pozwala na poszerzenie wiedzy o obiekcie, wyjaśnienie przyczyn zniszczeń i jest przydatne przy doborze odpowiednich środków konserwatorskich. Spoiwa określamy za pomocą metod chemicznych, reakcji charakterystycznych i wybarwień specyficznych. Współpracujemy również z ośrodkami naukowymi wykonującymi badania metodami spektroskopowymi, chromatograficznymi, jak również proteomicznymi.
Stratygrafia próbki WB19 przed wybarwieniami.
Pąs S.
Widma FTIR wzorcowej próbki wosku i masy dublażowej z obrazu Jana Matejki „Rejtan – upadek Polski”.
Sudan B.
Płyn Lugola.
BADANIA TYNKÓW
pozwalają prześledzić przekształcenia architektoniczne. Na podstawie badań chemicznych i petrograficznych jesteśmy w stanie wskazać rodzaj zastosowanej wyprawy.
W przypadku tynków wapienno-piaskowych możliwe jest określenie stosunku wagowego wypełniacza do spoiwa, a dzięki analizie szlifów petrograficznych także ustalenie stosunku objętościowego.
Wykonujemy również analizy jakościowe i półilościowe soli. Określenie stopnia zasolenia tynków odgrywa kluczową rolę przy opracowywaniu programu prac konserwatorskich.
Obraz mikroskopowy próbki tynku obserwowany przy dwóch skrzyżowanych polaryzatorach.
IDENTYFIKACJA WŁÓKIEN
jest elementem niezbędnym przy datowaniu i autentyfikacji dzieł sztuki. Analiza morfologii włókna oraz jego zachowania pod wpływem odczynników chemicznych umożliwia stwierdzenie rodzaju zastosowanego podobrazia (syntetyczne, bawełniane, lniane, konopne, jutowe).
Fotografia włókna lnu w świetle przechodzącym.